آموزش فسخ و خاتمه پیمان

در قانون مدنی، انحلال ارادی قرارداد می تواند در قالب 10 مسیر مختلف صورت پذیرد. دو مورد از این مسیرها در شرایط عمومی پیمان درج شده است که یکی خاتمه قرارداد (ماده 48 شرایط عمومی پیمان) و دیگری فسخ قرارداد (ماده 46 شرایط عمومی پیمان) می باشد. برای درک تفاوت فسخ و خاتمه پیمان، ابتدا می بایست به مطالعه متن این دو ماده بپردازیم.

فسخ پیمان طبق ماده 46 شرایط عمومی پیمان

الف ) كارفرما مي تواند در صورت تحقق هر يك از موارد زير پيمان را طبق ماده 47 فسخ نمايد :

1. تاخير در تحويل گرفتن كارگاه براي شروع عمليات موضوع پيمان، بيش از نصف مدت تعيين شده در بند (ب) ماده 28.
2. تاخير در ارائه برنامه زماني تفصيلي به مدت بيش از نصف مهلت تعيين شده براي تسليم آن.
3. تاخير در تجهيز كارگاه براي شروع عمليات موضوع پيمان، بيش از نصف مدت تعيين شده در بند (ج) ماده 4 موافقت نامه. فسخ پيمان در اين حالت، در صورتي مجاز است كه كارفرما قسمتي از پيش پرداخت را كه بايد بعد از تحويل كارگاه پرداخت نمايد، پرداخت کرده باشد.
4. تاخير در شروع عمليات موضوع پيمان، بيش از يك دهم مدت اوليه پيمان يا دو ماه، هر كدام كه كمتر است.
5. تاخير در اتمام هر يك از كارهاي پيش بيني شده در برنامه تفصيلي، بيش از نصف مدت تعيين شده براي آن كار با توجه به ماده 30 .
6. تاخير در اتمام کار به مدت بيش از يك چهارم مدت پيمان با توجه به  ماده 30.
7. عدم شروع كار پس از رفع وضعيت قهري موضوع ماده 43 و ابلاغ شروع كار از سوي كارفرما.
8. بدون سرپرست گذاشتن كارگاه يا تعطيل كردن كار بدون اجازه كارفرما ، بيش از 15 روز.
9. عدم انجام دستور مهندس مشاور براي اصلاح كارهاي انجام شده معيوب، طبق بند (د) ماده 32.
10. انحلال شركت پيمانكار.
11. ورشكستگي پيمانكار يا توقيف ماشين آلات و اموال پيمانكار از سوي محاكم قضايي، به گونه اي كه موجب توقف يا كندي پيشرفت كار شود.
12. تاخير بيش از يك ماه در پرداخت دستمزد كارگران ، طبق بند (و ) ماده 17.
13. هرگاه ثابت شود كه پيمانكار براي تحصيل پيمان يا اجراي آن به عوامل كارفرما حق العمل، پاداش يا هدايايي داده است، يا آنها یا واسطه هاي آنها را در منافع خود سهيم كرده است.

ب) در صورت احراز موارد زير، كارفرما پيمان را فسخ مي كند :

1. واگذاري پيمان به شخص ثالث.
2. پيمانكار مشمول ممنوعيت قانوني ماده 44 گردد ، به استثناي حالت پيش بيني شده در بند (ب) آن، براي شمول ماده 48.

خاتمه پیمان طبق ماده 48 شرایط عمومی پیمان

هرگاه پيش از اتمام كارهاي موضوع پيمان، كارفرما بدون آنكه تقصيري متوجه پيمانكار باشد،‌ بنا به مصلحت خود يا علل ديگر، تصميم به خاتمه دادن پيمان بگيرد، خاتمه پيمان را با تعيين تاريخ آماده كردن كارگاه براي تحويل كه نبايد بيشتر از 15 روز باشد، به پيمانكار ابلاغ مي كند. كارفرما كارهايي را كه ناتمام ماندن آنها موجب بروز خطر يا زيان مسلم است در اين ابلاغ تعيين مي‌كند و مهلت بيشتري به پيمانكار مي‌دهد تا پيمانكار بتواند در آن مهلت، اين گونه كارها را تكميل كند و كارگاه را آماده تحويل نمايد.